1.3 صرف اسم‌ها در زبان آلمانی (Noun Declension)

در زبان آلمانی، حالت دستوری (Case) رابطه یک اسم یا گروه اسمی را با کل جمله نشان می‌دهد. در بیشتر موارد، این حالت نه از طریق تغییر خود اسم، بلکه بیشتر از طریق تغییر کلماتی مانند حرف تعریف (Artikel) و صفت‌ها در گروه اسمی مشخص می‌شود.

بااین‌حال، در برخی موارد خود اسم نیز برای نشان دادن حالت دستوری تغییر می‌کند. این تغییرات در این بخش بررسی می‌شوند.

در این قسمت با موضوعات زیر آشنا می‌شویم:

  • پسوندهای حالت دستوری در اسم‌های معمولی و باقاعده
  • صرف اسم‌های مذکر ضعیف و اسم‌های بی‌قاعده
  • پسوند -e در حالت Dativ مفرد
  • پسوند -(e)s در حالت Genitiv مفرد
  • نحوه صرف نام‌های خاص و عناوین

نکته: در زبان آلمانی چهار حالت اصلی وجود دارد:

  • Nominativ → حالت فاعلی
  • Akkusativ → حالت مفعولی مستقیم
  • Dativ → حالت مفعولی غیرمستقیم
  • Genitiv → حالت ملکی

1.3.1 پسوندهای حالتی در اسم‌های باقاعده آلمانی

بیشتر اسم‌های آلمانی تنها در دو مورد دارای پسوندی هستند که حالت دستوری را به‌طور مستقیم نشان می‌دهد.

این دو پسوند عبارت‌اند از:

  • -s / -es در حالت Genitiv مفرد
  • -n در حالت Dativ جمع، هرگاه اضافه کردن آن از نظر ساخت واژه امکان‌پذیر باشد.

الگوی کلی اسم‌های باقاعده را می‌توان با مثال‌های زیر مشاهده کرد.

اسم مذکر: der Vater

حالت مفرد جمع
Nominativ der Vater die Väter
Akkusativ den Vater die Väter
Genitiv des Vaters der Väter
Dativ dem Vater den Vätern

اسم مذکر: der Park

حالت مفرد جمع
Nominativ der Park die Parks
Akkusativ den Park die Parks
Genitiv des Parks der Parks
Dativ dem Park den Parks

اسم مؤنث: die Frau

حالت مفرد جمع
Nominativ die Frau die Frauen
Akkusativ die Frau die Frauen
Genitiv der Frau der Frauen
Dativ der Frau den Frauen

اسم مؤنث: die Hand

حالت مفرد جمع
Nominativ die Hand die Hände
Akkusativ die Hand die Hände
Genitiv der Hand der Hände
Dativ der Hand den Händen

اسم خنثی: das Kind

حالت مفرد جمع
Nominativ das Kind die Kinder
Akkusativ das Kind die Kinder
Genitiv des Kindes der Kinder
Dativ dem Kind den Kindern

اسم خنثی: das Jahr

حالت مفرد جمع
Nominativ das Jahr die Jahre
Akkusativ das Jahr die Jahre
Genitiv des Jahres der Jahre
Dativ dem Jahr den Jahren

پسوندهای اصلی

1. پسوند Genitiv مفرد

اسم‌های مذکر و خنثی در حالت Genitiv مفرد، معمولاً -s یا -es می‌گیرند:

  • der Bahnhof → des Bahnhofs
  • der Busch → des Busches
  • das Fenster → des Fensters
  • der Mann → des Mannes / des Manns
  • das Tal → des Tales / des Tals

انتخاب بین -s و -es در ادامه بررسی خواهد شد.

2. پسوند Dativ جمع

در حالت Dativ جمع، اگر امکان اضافه کردن پسوند وجود داشته باشد، -n به اسم اضافه می‌شود:

  • die Kinder → den Kindern
  • die Fenster → den Fenstern
  • die Hunde → den Hunden
  • die Stühle → den Stühlen
  • die Töchter → den Töchtern

اما اگر شکل جمع اسم از قبل به -n یا -s ختم شود، پسوند دیگری اضافه نمی‌شود:

  • die Gärten → den Gärten
  • die Frauen → den Frauen
  • die Autos → den Autos
  • die Müllers → den Müllers

چند نکته درباره Dativ جمع

اسم‌های مربوط به واحدهای اندازه‌گیری، گاهی بعد از اعداد، -n را از دست می‌دهند:

eine Entfernung von zweihundert Kilometer(n)

یعنی:

مسافتی به طول دویست کیلومتر.

در زبان محاوره‌ای نیز گاهی -n در Dativ جمع حذف می‌شود. برای مثال ممکن است روی یک تابلو نوشته شود:

Eis mit Früchte

اما شکل استاندارد و درست:

Eis mit Früchten

است.

در عبارت ثابت زیر نیز -n استفاده نمی‌شود:

aus aller Herren Länder

یعنی:

از چهار گوشه جهان / از همه سرزمین‌ها


1.3.2 اسم‌های مذکر ضعیف (Weak Masculine Nouns)

گروه کوچکی از اسم‌های مذکر، که بیشتر آنها به انسان‌ها یا موجودات زنده اشاره می‌کنند، الگوی صرف متفاوتی دارند.

این اسم‌ها در:

  • تمام حالت‌های مفرد به‌جز Nominativ
  • و تمام حالت‌های جمع

پسوند -n یا -en می‌گیرند.

به این اسم‌ها اسم‌های مذکر ضعیف (Weak Masculine Nouns) گفته می‌شود.

مثال: der Junge

حالت مفرد جمع
Nominativ der Junge die Jungen
Akkusativ den Jungen die Jungen
Genitiv des Jungen der Jungen
Dativ dem Jungen den Jungen

مثال: der Student

حالت مفرد جمع
Nominativ der Student die Studenten
Akkusativ den Studenten die Studenten
Genitiv des Studenten der Studenten
Dativ dem Studenten den Studenten

مثال: der Herr

حالت مفرد جمع
Nominativ der Herr die Herren
Akkusativ den Herrn die Herren
Genitiv des Herrn der Herren
Dativ dem Herrn den Herren

به‌طور کلی:

  • اسم‌هایی که در Nominativ مفرد به -e یا -er ختم می‌شوند، معمولاً -n می‌گیرند.
  • اسم‌هایی که به یک صامت دیگر ختم می‌شوند، معمولاً -en می‌گیرند.
  • der Herr استثناست: در مفرد -n و در جمع -en دارد.

الف) بیشتر اسم‌های مذکر ضعیف به انسان‌ها و حیوانات مذکر اشاره می‌کنند

اسم‌هایی که در Nominativ مفرد به -e ختم می‌شوند:

  • der Affe → میمون
  • der Bote → پیک
  • der Chinese → چینی
  • der Franzose → فرانسوی
  • der Schwabe → اهل شوابن

البته بعضی اسم‌های مذکر که به -e ختم می‌شوند، از این الگو پیروی نمی‌کنند.

برای مثال:

  • der Käse → پنیر
  • der Charme → جذابیت

این دو اسم باقاعده صرف می‌شوند.

همچنین هشت اسم خاص وجود دارند که مانند der Name صرف می‌شوند و در بخش 1.3.3 بررسی خواهند شد.

اسم‌های بیگانه

تعداد زیادی از اسم‌های بیگانه نیز مذکر ضعیف هستند؛ به‌خصوص اسم‌هایی با پسوندهایی مانند:

  • -ent
  • -and
  • -ant
  • -aph
  • -arch
  • -at
  • -et
  • -ist
  • -krat
  • -log
  • -nom
  • -on

مثال:

  • der Diamant → الماس
  • der Monarch → پادشاه
  • der Automat → دستگاه خودکار
  • der Student → دانشجو
  • der Komet → دنباله‌دار
  • der Komponist → آهنگساز
  • der Demokrat → دموکرات
  • der Psychologe → روان‌شناس
  • der Astronom → ستاره‌شناس
  • der Dämon → دیو

چند اسم دیگر

برخی اسم‌های مذکر با پسوندهای دیگری نیز در این گروه قرار می‌گیرند:

  • der Barbar → بربر
  • der Chirurg → جراح
  • der Kamerad → رفیق
  • der Katholik → کاتولیک
  • der Prinz → شاهزاده
  • der Tyrann → مستبد

برخی اسم‌های آلمانی بومی

تعدادی از اسم‌های بومی آلمانی نیز مذکر ضعیف هستند، حتی اگر در Nominativ مفرد به -e ختم نشوند:

  • der Bär → خرس
  • der Bauer → کشاورز
  • der Hirt → چوپان
  • der Mensch → انسان
  • der Bayer → اهل بایرن
  • der Nachbar → همسایه
  • der Bub → پسر، پسربچه
  • der Narr → احمق
  • der Fink → سهره
  • der Oberst → سرهنگ
  • der Fürst → شاهزاده
  • der Graf → کنت
  • der Ochs → گاو نر
  • der Held → قهرمان
  • der Papagei → طوطی
  • der Herr → آقا
  • der Spatz → گنجشک
  • der Tor → احمق

ب) اسم مذکر ضعیف بدون حرف تعریف

وقتی یک اسم مذکر ضعیف بدون حرف تعریف یا تعیین‌کننده استفاده شود، گاهی پسوند آن در مفرد حذف می‌شود.

برای مثال:

Die Situation war für Arzt und Patient kritisch.

یعنی:

شرایط برای پزشک و بیمار بحرانی بود.

همچنین:

Ich schrieb an Christian Schulze, Präsident des Gesangvereins.

یعنی:

من به کریستیان شولتسه، رئیس انجمن آواز، نامه نوشتم.

اما der Herr همیشه در حالت مفرد پسوند خود را حفظ می‌کند، حتی اگر بدون تعیین‌کننده استفاده شود:

Herrn Alfred Bletzer


ج) حذف پسوند در زبان محاوره‌ای

در زبان محاوره‌ای آلمانی، پسوند اسم‌های مذکر ضعیف گاهی حذف می‌شود و اسم شکل اسم‌های باقاعده را پیدا می‌کند.

برای مثال ممکن است شنیده شود:

  • den Bauer
  • des Bauers
  • dem Bauer

اما برای بیشتر این اسم‌ها چنین کاربردی در زبان معیار محسوب نمی‌شود و در نوشتار رسمی بهتر است از شکل ضعیف استفاده شود.

بااین‌حال، برای بعضی اسم‌ها شکل باقاعده امروزه عملاً بسیار رایج شده است؛ از جمله:

  • der Magnet
  • der Oberst
  • der Papagei
  • der Partisan
  • der Spatz

و با فراوانی کمتر:

  • der Bauer
  • der Nachbar

در مقابل، اسم der Typ در زبان محاوره‌ای گاهی به شکل مذکر ضعیف صرف می‌شود:

den Typen
des Typen
dem Typen

اما استفاده از چنین شکل‌هایی برای برخی اسم‌های دیگر، مانند des Autoren یا des Zwergen، نادرست محسوب می‌شود.

نکته مهم

اسم‌های مذکر ضعیف را نباید با صفت‌هایی که به‌صورت اسم استفاده شده‌اند اشتباه گرفت.

مثلاً:

der Beamte
der Vorsitzende

این‌ها در ظاهر شبیه اسم‌های مذکر ضعیف هستند، اما پسوندهای آنها در واقع پسوندهای صفت‌های اسمی‌شده هستند.


1.3.3 اسم‌های مذکر بی‌قاعده

هشت اسم مذکر آلمانی وجود دارند که الگوی صرف آنها بی‌قاعده است.

این اسم‌ها در:

  • جمع
  • Akkusativ مفرد
  • Dativ مفرد

پسوند -n دارند؛ اما در Genitiv مفرد، پسوند -ns می‌گیرند.

الگو

حالت der Name جمع
Nominativ der Name die Namen
Akkusativ den Namen die Namen
Genitiv des Namens der Namen
Dativ dem Namen den Namen

این گروه شامل اسم‌های زیر است:

  • der Buchstabe → حرف الفبا
  • der Friede → صلح
  • der Funke → جرقه
  • der Gedanke → فکر
  • der Glaube → باور، ایمان
  • der Name → نام
  • der Same → دانه
  • der Wille → اراده

شکل‌های متغیر

شکل بعضی از این کلمات متغیر است.

برای مثال:

  • der Friede → der Frieden
  • der Funke → der Funken
  • der Glaube → der Glauben
  • der Same → der Samen

سه شکل زیر امروزه در عمل، به‌خصوص در گفتار، رایج‌تر از شکل بدون -n هستند:

  • der Frieden
  • der Funken
  • der Samen

اما:

der Glaube

بسیار رایج‌تر از der Glauben است.


1.3.4 اسم خنثی بی‌قاعده das Herz

اسم das Herz، با وجود اینکه خنثی است، الگویی شبیه اسم‌های مذکر بی‌قاعده دارد.

حالت مفرد جمع
Nominativ das Herz die Herzen
Akkusativ das Herz die Herzen
Genitiv des Herzens der Herzen
Dativ dem Herzen den Herzen

در Genitiv مفرد، پسوند -ens و در Dativ مفرد پسوند -en دیده می‌شود.

بااین‌حال، شکل‌های باقاعده زیر نیز در زبان محاوره‌ای و نوشته‌های پزشکی نسبتاً رایج‌اند:

des Herzes
dem Herz


1.3.5 پسوند -e در Dativ مفرد

در آلمانی قدیمی‌تر، اسم‌های مذکر و خنثی باقاعده، به‌خصوص اسم‌های یک‌هجایی، معمولاً در Dativ مفرد پسوند -e می‌گرفتند.

مثلاً:

dem Flusse
dem Manne
dem Tage
dem Tale

امروزه این Dativ-e کمتر استفاده می‌شود.

در نوشته‌های رسمی هنوز گاهی دیده می‌شود، اما حتی در این نوع نوشته‌ها نیز ممکن است قدیمی یا ادبی به نظر برسد.

بااین‌حال، در برخی عبارت‌های ثابت همچنان رایج است.

عبارت‌های ثابت

das Kind mit dem Bade ausschütten
کودک را همراه آب حمام بیرون ریختن؛ کنایه از اینکه در کنار حذف چیز بد، چیز خوب را هم از بین ببریم.

im Falle, dass
در صورتی که

bis zu einem gewissen Grade
تا حد معینی

im Grunde genommen
در اصل / اساساً

jdm. zum Halse heraushängen
از چیزی به ستوه آمدن / چیزی حسابی روی اعصاب بودن

jdm. im Halse stecken bleiben
در گلوی کسی گیر کردن

nach Hause
به خانه

zu Hause
در خانه

im Jahre 2005
در سال ۲۰۰۵

auf dem Lande
در روستا / در مناطق روستایی

im Laufe des Tages
در طول روز

bei Lichte betrachtet
با نگاه واقع‌بینانه / وقتی از نزدیک بررسی شود

in gewissem Maße
تا حدی

jdn. zu Rate ziehen
با کسی مشورت کردن

in diesem Sinne
به این معنا / از این نظر

am Tage
در طول روز / در روز

unter Tage arbeiten
در زیر زمین کار کردن

(nicht) zum Zuge kommen
(نکردن) فرصت پیدا کردن / مجال پیدا کردن

بسیاری از این عبارت‌ها بدون -e نیز امروزه به همان اندازه رایج هستند:

im Lauf des Tages
am Tag


1.3.6 Genitiv مفرد: -es یا -s؟

اسم‌های مذکر و خنثی باقاعده در Genitiv مفرد معمولاً -s یا -es می‌گیرند.

انتخاب بین این دو به عواملی مانند:

  • سبک نوشتار
  • آهنگ جمله
  • سهولت تلفظ

بستگی دارد.

به‌طور کلی -es رسمی‌تر یا ادبی‌تر به نظر می‌رسد و بیشتر با موارد زیر دیده می‌شود:

  • کلمات یک‌هجایی
  • کلماتی که هجای پایانی آنها تکیه دارد
  • کلماتی که به بیش از یک صامت ختم می‌شوند.

اما در کاربرد واقعی، تفاوت بین کلمات بسیار زیاد است و نمی‌توان همیشه یک قانون کاملاً قطعی ارائه کرد.

برای مثال:

des Sturms

حدوداً دو برابر بیشتر از:

des Sturmes

استفاده می‌شود.

در مقابل:

des Lärms

بسیار بیشتر از:

des Lärmes

رایج است.


الف) در برخی پایان‌ها -es الزامی است

اگر اسم به یکی از این حروف ختم شود:

  • -s
  • -ß
  • -x
  • -z

باید از -es استفاده شود:

des Krebses
des Maßes
des Reflexes
des Kreuzes

همچنین -es معمولاً با کلماتی که به موارد زیر ختم می‌شوند نیز استفاده می‌شود:

  • -sch
  • -st
  • -zt

مثلاً:

des Tisches
des Dienstes
des Arztes

نکته

اسم‌های خنثی که به -nis ختم می‌شوند، در Genitiv مفرد شکل -nisses می‌گیرند:

das Ereignis → des Ereignisses

همچنین بسیاری از اسم‌های بیگانه‌ای که به -s و -x ختم می‌شوند، معمولاً پسوند Genitiv نمی‌گیرند که در بخش 1.3.7 توضیح داده می‌شود.


ب) کاربرد رایج‌تر -s

پسوند -s بیشتر در موارد زیر رایج است:

۱. کلمات چندهجایی با هجای پایانی بدون تکیه

des Abends
des Königs
des Lehrers
des Schicksals

۲. کلماتی که به واکه یا واکه + h ختم می‌شوند

des Schnees
des Schuhs
des Uhus

۳. نام‌های خاص و کلمات بیگانه

Schillers Dramen
des Hotels
des Klubs


1.3.7 حذف پسوند در Genitiv مفرد

در بعضی موارد، به‌جز نام‌های خاص، پسوند -(e)s در Genitiv مفرد اسم‌های مذکر و خنثی حذف می‌شود.

الف) نام ماه‌ها و فصل‌ها

این حذف در نام ماه‌ها و فصل‌ها نسبتاً رایج است:

am Morgen des zehnten Januar(s)
صبح دهم ژانویه

die kräftigste Zyklone des beginnenden Herbst
قوی‌ترین گردبادِ آغاز پاییز

ماه‌هایی که به -er ختم می‌شوند، بیشتر پسوند -s را حفظ می‌کنند:

in den ersten Tagen des Oktobers

در نام روزهای هفته نیز گاهی -s حذف می‌شود:

am Morgen des folgenden Mittwoch

اما این شکل از نظر زبان معیار نادرست محسوب می‌شود.


ب) نام سبک‌های هنری و دوره‌های تاریخی

پسوند Genitiv گاهی در نام سبک‌ها و دوره‌های هنری نیز حذف می‌شود:

des Barock(s)
des Empire(s)
des Rokoko(s)


ج) اختصارات و کلمات دیگری که به‌صورت اسم استفاده شده‌اند

در این موارد حذف پسوند ممکن است اختیاری باشد:

ein Stück des eignen Ich(s)

eines gewissen Jemand(s)

meines Gegenüber(s)

des Lkw(s)

die Aussprache des modernen Deutsch(s)


د) برخی اسم‌های بیگانه

در بسیاری از اسم‌های بیگانه و برخی کلمات آلمانی بومی نیز حذف پسوند Genitiv دیده می‌شود.

این حالت به‌خصوص برای واژه‌هایی که به‌عنوان اصطلاحات تخصصی یا نام‌های مشخص دیده می‌شوند رایج است:

des Dativ
des Dynamo
des Establishment
des Gulasch
des Holunder
des Interesse
des Islam
des Parlament
des Parterre
des Radar

این نوع کاربرد در سال‌های اخیر به شکل محسوسی افزایش یافته است.


هـ) پس از حروف اضافه

وقتی اسم بعد از حرف اضافه بیاید و همراه آن صفت یا تعیین‌کننده‌ای وجود نداشته باشد، حذف پسوند Genitiv بسیار رایج است:

laut Bericht
طبق گزارش

wegen Schnee geschlossen
به دلیل برف بسته است.

trotz Geldmangel
با وجود کمبود پول

اما وقتی اسم همراه صفت یا تعیین‌کننده باشد، پسوند Genitiv بیشتر دیده می‌شود.

مثلاً:

wegen schwerer Körperverletzung und Amtsmissbrauchs

یعنی:

به دلیل صدمه شدید بدنی و سوءاستفاده از مقام.

بنابراین استفاده از پسوند Genitiv در این موارد کاملاً وابسته به ساخت جمله و سبک کاربرد است.


و) اسم‌های بیگانه‌ای که به -s یا -x ختم می‌شوند

اسم‌های بیگانه‌ای که به -s یا -x ختم می‌شوند، معمولاً در Genitiv پسوند دیگری نمی‌گیرند:

des Atlas
des Chaos
des Index
des Globus
des Sozialismus
des Zirkus

اما بعضی واژه‌های بیگانه آن‌قدر وارد زبان آلمانی شده‌اند که مانند واژه‌های آلمانی صرف می‌شوند.

مثلاً:

der Bus → des Busses

der Kongress → des Kongresses


1.3.8 صرف نام‌های خاص و عناوین

الف) نام‌های خاص بدون عنوان

نام‌های خاص افراد و نام‌های جغرافیایی در Genitiv مفرد معمولاً -s می‌گیرند:

Helmut Kohls Politik
سیاست هلموت کوهل

die Werke Johann Sebastian Bachs
آثار یوهان سباستیان باخ

die Straßen Deutschlands
خیابان‌های آلمان

Elisabeths Bücher
کتاب‌های الیزابت

der Tod Friedrichs des Großen
مرگ فریدریش کبیر


نام‌هایی که به -s، -ß، -x یا -z ختم می‌شوند

نام‌های اشخاصی که به این حروف ختم شوند، -s دیگری دریافت نمی‌کنند.

در نوشتار می‌توان از آپاستروف استفاده کرد:

Fritz' Schwester
خواهر فریتس

Agnes' Hut
کلاه آگنس

Perikles' Tod
مرگ پریکلس

Marx' Einfluss
تأثیر مارکس

در گفتار، استفاده از ساختار von رایج است:

der Hut von Agnes

der Tod von Perikles

der Einfluss von Marx

برای نام‌های جغرافیایی که به -s، -ß، -x یا -z ختم می‌شوند نیز ساختار von استفاده می‌شود:

die Straßen von Paris

die Geschichte von Florenz

در زبان محاوره‌ای، نام‌های عمومی اعضای خانواده نیز مانند نام خاص رفتار می‌کنند:

Tantes Haus
خانه خاله/عمه

Mutters Kleid
لباس مادر

Vaters Anzug
کت‌وشلوار پدر


ب) نام خاص همراه با حرف تعریف

نام‌های خاص زمانی که همراه حرف تعریف باشند، به‌ندرت در Genitiv مفرد -s می‌گیرند:

die Rolle des Egmont

die Werke eines Johann Sebastian Bach


ج) نام‌های جغرافیایی همراه با حرف تعریف

۱. نام‌های آلمانی

در نام‌های جغرافیایی آلمانی، استفاده از -(e)s اختیاری است:

eines vereinigten Europa(s)
یک اروپای متحد

die Gedichte des alten Goethe
اشعار گوته پیر

die Briefe dieses Thomas Schmidt
نامه‌های این توماس اشمیت

die Einwohner des geteilten Berlin(s)
ساکنان برلین تقسیم‌شده

اما اگر حرف تعریف بخشی از نام اصلی باشد، معمولاً پسوند استفاده می‌شود.

برای مثال:

an den Ufern des Rheins

یعنی:

در کناره‌های رود راین

شکل des Rhein نیز ممکن است دیده شود، اما کمتر رایج است.

۲. نام‌های جغرافیایی خارجی

نام‌های جغرافیایی خارجی معمولاً پسوند -s نمی‌گیرند:

an den Ufern des Nil

یعنی:

در کناره‌های رود نیل


د) نام خاص همراه با عنوان در Genitiv

در ترکیب نام و عنوان، نحوه صرف به وجود یا نبود حرف تعریف بستگی دارد.

۱. وقتی حرف تعریف وجود ندارد

فقط نام صرف می‌شود:

König Heinrichs Politik
سیاست شاه هاینریش

die Berge des High Peak

die Politik König Heinrichs
سیاست شاه هاینریش

Onkel Roberts Haus
خانه عمو روبرت

۲. وقتی حرف تعریف وجود دارد

فقط عنوان صرف می‌شود:

die Siege des Kaisers Karl
پیروزی‌های امپراتور کارل

Bundeskanzler Schröders Amtsantritt
آغاز به کار صدراعظم شرودر

die Hauptstadt des Landes Niedersachsen
پایتخت ایالت نیدرزاکسن

۳. عنوانی که اسم مذکر ضعیف است

اگر عنوان، اسم مذکر ضعیف باشد، استفاده از پسوند -n ممکن است اختیاری باشد:

Wir bedauern Genosse(n) Schmidts Versetzung nach Bautzen.

یعنی:

ما از انتقال رفیق اشمیت به بوتسن متأسفیم.

اما Herr همیشه صرف می‌شود:

des Herrn Generaldirektor(s) Kramer


۴. Doktor و Fräulein

وقتی Doktor و Fräulein به‌عنوان عنوان استفاده شوند، صرف نمی‌شوند:

die Erfolge unseres Doktor Meyer

یعنی:

موفقیت‌های دکتر مایر ما

die Mutter dieses Fräulein Sauer

یعنی:

مادر این دوشیزه زاور


هـ) عنوان و نام کتاب‌ها، نمایشنامه‌ها، روزنامه‌ها، هتل‌ها و شرکت‌ها

۱. عنوان کامل

عنوان کامل معمولاً به‌طور کامل صرف می‌شود:

ein Lied aus Schillers „Räubern“

یعنی:

ترانه‌ای از «راهزنان» شیلر

aus Brechts „Kaukasischem Kreidekreis“

یعنی:

از «دایره گچی قفقازی» برشت

همچنین:

Sie las es in der „Süddeutschen Zeitung“, im „Spiegel“.

یعنی:

او آن را در روزنامه «زوددویچه تسایتونگ» و مجله «اشپیگل» خواند.

و:

Ich wohne im „Goldenen Apostel“.

یعنی:

من در هتل «گلدنر آپوستل» اقامت دارم.


۲. عنوان کامل پس از یک اسم توضیحی

اگر قبل از عنوان، کلمه‌ای بیاید که نوع آن چیز را مشخص کند، عنوان داخل گیومه در حالت Nominativ باقی می‌ماند:

in Brechts Drama „Der kaukasische Kreidekreis“

یعنی:

در نمایشنامه «دایره گچی قفقازی» اثر برشت

im Hotel „Goldener Apostel“

یعنی:

در هتل «گلدنر آپوستل»

in der Wochenzeitschrift „Der Spiegel“

یعنی:

در هفته‌نامه «اشپیگل»


۳. عنوان کوتاه

یک عنوان کوتاه که در Genitiv و همراه با حرف تعریف آمده باشد، ممکن است پسوند -(e)s را از دست بدهد:

in der letzten Strophe des Erlkönig(s)

یعنی:

در آخرین بند شعر «شاه پریان»


۴. نام شرکت‌ها

نام شرکت‌ها در حالت معیار باید به‌طور کامل صرف شوند، هرچند در کاربرد واقعی گاهی صرف نمی‌شوند.

مثلاً:

der Überschuss bei der Süddeutschen Zucker-AG

یعنی:

مازاد شرکت زوددویچه تسوکر

و:

die Verwaltung der ehemaligen Deutschen Reichsbahn

یعنی:

مدیریت راه‌آهن سابق آلمان.


جمع‌بندی قسمت پنجم

در این قسمت دیدیم که خود اسم در زبان آلمانی معمولاً تغییرات زیادی برای نشان دادن حالت دستوری ندارد و بخش مهمی از اطلاعات مربوط به حالت، از طریق Artikel، صفت و تعیین‌کننده‌ها مشخص می‌شود.

بااین‌حال، چند الگوی بسیار مهم را باید به خاطر سپرد:

ساختار تغییر مهم
Genitiv مفرد اسم‌های مذکر و خنثی -s / -es
Dativ جمع معمولاً -n
اسم‌های مذکر ضعیف -n / -en در بیشتر حالت‌ها
اسم‌های مذکر بی‌قاعده الگوی خاص مانند der Name → des Namens
das Herz des Herzens / dem Herzen
Dativ-e قدیمی امروزه عمدتاً در عبارت‌های ثابت
نام‌های خاص معمولاً -s در Genitiv
نام‌های ختم‌شونده به s/ß/x/z بدون -s یا با آپاستروف

اگر در کنار یادگیری این قواعد، واژگان آلمانی را هم به‌صورت اسم + Artikel + شکل جمع یاد بگیرید، تشخیص و استفاده از حالت‌های دستوری بسیار آسان‌تر خواهد شد. برای تمرین واژگان آلمانی می‌توانید از AiWort استفاده کنید.

برای دیدن مقاله اول به لینک زیر بروید.

مقاله اول

برای استفاده از جعبه لایتنر آلمانی به فارسی به لینک زیر بروید.

جعبه لایتنر آلمانی به فارسی